AVROPA ÖLKƏLƏRİNDƏ TƏNZİMLƏYİCİ KEYFİYYƏTİN VƏTİCARƏT AÇIQLIĞININ İQTİSADİ ARTIMA TƏSİRİNİNÖLÇÜLMƏSİ: DİNAMİK PANEL QİYMƏTLƏNDİRİCİLƏRİNDƏNDƏLİLLƏR

Xülasə

Bu tədqiqatın əsas məqsədi tənzimləyici keyfiyyətin institusional keyfiyyətin göstəricisi kimi təsirini və qloballaşmanın ticarət ölçüsünü ifadə edən ticarət
açıqlığının Avropa ölkələrində iqtisadi artıma təsirini müəyyən etməkdir. Bu məqsədlə, 2002-2022-ci illər arasında 38 ölkəni əhatə edən panel məlumat dəsti istifadə olunur, adambaşına düşən ÜDM artımı asılı dəyişən kimi götürülür və iki nəzarət dəyişəni, yəni ümumi əsas kapitalın formalaşması və xarici birbaşa investisiyalar seçilir. Nəticələrin metodoloji möhkəmliyini təmin etmək üçün dinamik spesifikasiya daxilində üç panel qiymətləndiricisinin, yəni Sabit Effektlər,
Sistem GMM və Ümumi Korrelyasiya Effektlərinin müqayisəli təhlili istifadə olunur. Nəticələrə görə, tənzimləyici keyfiyyət bütün modellərdə Avropa
iqtisadiyyatları üçün iqtisadi artıma statistik cəhətdən əhəmiyyətli müsbət təsir göstərir. Buna görə də, tənzimləyicilərin keyfiyyətinin artması qeyri-müəyyənliyin azalması və iqtisadi fəaliyyətin daha məhsuldar artması ilə əlaqələndirilə bilər.
Modellər üzrə ticarət açıqlığının müsbət və möhkəm nəticələri, iqtisadi artımı dəstəkləmək üçün ticarət kanalı vasitəsilə qlobal iqtisadi prosesə inteqrasiyanın vacibliyini də göstərir. Nəticə etibarilə, tədqiqatın nəticələri Avropa ölkələrində davamlı iqtisadi inkişaf üçün tənzimləyici qurumların gücləndirilməsinin və ticarət açıqlığının genişləndirilməsinin vacibliyini göstərir.