ÇİN VƏ AZƏRBAYCANDA SÜNİ İNTELLEKT SİYASƏT SİSTEMLƏRİNİN TƏKAMÜL YOLU VƏ STRATEYİ QURULUŞUNUN MÜQAYİSƏLİ TƏHLİLİ
DOI
https://doi.org/10.30546/UNECSR.2025.04.3024Açar sözlər
AI siyasəti, siyasətin təkamülü, strateji struktur, Azərbaycan, Çin-Azərbaycan əməkdaşlığı.Xülasə
Süni intellekt ölkələr arasında strateji rəqabət və sosial idarəetmənin modernləşdirilməsi üçün əsas texnologiyaya çevrilib və siyasət sisteminin yenidən formalaşdırlmasının yeni mərhələsini təşviq edib. Bu məqalə Çin və Azərbaycanı tədqiqat obyektləri kimi götürür, iki ölkənin süni intellekt siyasət sistemlərinin təkamül yollarını və strateji struktur xüsusiyyətlərini sistematik şəkildə sıralayır və dövlət siyasət sənədləri, sənaye məlumatları və inkişaf planları əsasında ölkələrarası müqayisəli təhlil aparır. 2017-ci ildən Çin yüksək səviyyəli dizayn vasitəsilə çoxsəviyyəli və sistematik süni intellekt siyasəti sistemi qurmuşdur, əsas texnologiya tədqiqatı və inkişafı, sənaye transformasiyasından etik idarəetməyə qədər tam zəncirli plan tərtib etmişdir. Azərbaycan 2025-ci ildə milli süni intellekt strategiyasına start verib və onun siyasət sistemi əsas potensialın artırılması və beynəlxalq əməkdaşlıq yönümlülüyünü vurğulayaraq ilkin tikinti mərhələsindədir. Bu məqalə siyasətin təkamül məntiqi, strateji hədəflərin müəyyən edilməsi, həyata keçirmə mexanizmi və institusional imkanlar baxımından iki ölkə arasında oxşar və fərqli cəhətləri müqayisə edərək, inkişaf mərhələsi fərqləri ilə idarəetmə məntiqi arasındakı xas əlaqəni ortaya qoyur və siyasət strukturunun optimallaşdırılması, orta və uzunmüddətli əlaqələndirilmiş plan üçün nəzəri təkliflər irəli sürür. Bu məqalə xüsusi yerli təcrübələrə diqqət yetirmir və texnologiyanın tətbiqinin təsirlərini dərindən araşdırmır, lakin müxtəlif ölkələrin süni intellekt siyasətinin qurulması yollarını başa düşmək üçün nəzəri əsas və praktiki istinad təmin edərək, makrosiyasət sisteminin təkamülünə dair müqayisəli perspektiv qurmağa çalışır.
